Telefoon: +31 (0) 20 2620252
Monografie PROSource®-producten en hun doelgroepen
De afgelopen weken kregen wij veel vragen over het aminozuurprofiel van de PROSource®-producten. Daarom lichten we dit hieronder verder toe.
Achtergrond: eiwitkwaliteit, essentiële aminozuren en behoefte bij ziekte
Eiwitten zijn de bouwstoffen van ons lichaam, essentieel voor talloze metabole processen en spelen een belangrijke rol bij verschillende aandoeningen. Tijdens ziekte voldoet de reguliere voeding vaak niet aan de verhoogde eiwitbehoefte van patiënten. Het gaat dan niet alleen om de totale hoeveelheid eiwit, maar vooral om voldoende essentiële aminozuren.
Hoeveel en wanneer deze nodig zijn, hangt af van de individuele situatie van de patiënt.
De WHO heeft referentiepatronen opgesteld om de kwaliteit van eiwitten te beoordelen.
Hoeveel en wanneer deze nodig zijn, hangt af van de individuele situatie van de patiënt.
De WHO heeft referentiepatronen opgesteld om de kwaliteit van eiwitten te beoordelen.
- PDCAAS (Protein Digestibility Corrected Amino Acid Score) is de meest gebruikte methode om de kwaliteit/verteerbaarheid van een individueel eiwit te bepalen.
- De MPQS (Meal Protein Quality Score) geeft inzicht in de eiwitinname per maaltijd en per dag.
1. PROSource® NoCarb en PROSource® Plus
PROSource® NoCarb en PROSource® Plus hebben beide een PDCAAS van 46%, waarbij isoleucine het limiterende aminozuur is. Bij deze beoordeling worden cysteïne en methionine gecombineerd, omdat methionine in het lichaam kan worden omgezet in cysteïne. Daardoor zijn deze twee aminozuren vrijwel uitwisselbaar.
Deze producten zijn bedoeld als aanvulling op de voeding voor patiënten die moeite hebben om voldoende eiwit binnen te krijgen, en zijn dus niet bedoeld als enige eiwitbron.
Door hun vloeibare vorm zijn de PROSource®-producten gemakkelijk te consumeren en praktisch toe te dienen. Ze ondersteunen het aanvullen van eiwittekorten bij patiënten die dagelijks verschillende eiwitbronnen gebruiken. Dit bevordert de acceptatie en draagt zo bij aan een hogere totale eiwitinname, dankzij de hoge hoeveelheid eiwit in een klein volume.
Deze producten vallen in de categorie Voeding voor Medisch Gebruik bij eiwitondervoeding, zoals dat gezien kan worden bij:
Deze producten zijn bedoeld als aanvulling op de voeding voor patiënten die moeite hebben om voldoende eiwit binnen te krijgen, en zijn dus niet bedoeld als enige eiwitbron.
Door hun vloeibare vorm zijn de PROSource®-producten gemakkelijk te consumeren en praktisch toe te dienen. Ze ondersteunen het aanvullen van eiwittekorten bij patiënten die dagelijks verschillende eiwitbronnen gebruiken. Dit bevordert de acceptatie en draagt zo bij aan een hogere totale eiwitinname, dankzij de hoge hoeveelheid eiwit in een klein volume.
Deze producten vallen in de categorie Voeding voor Medisch Gebruik bij eiwitondervoeding, zoals dat gezien kan worden bij:
- Wonden en decubitus
- Pre- en postoperatief
- Na bariatrische chirurgie
- Hemodialysepatiënten (ook bij vochtbeperking)
- Vooral bestemd voor oraal gebruik.
Het belang van MPQS bij maaltijdbeoordeling
Voor diëtisten is het bepalen van de MPQS per maaltijd belangrijk. Hiermee kan de eiwitkwaliteit per maaltijd worden berekend. Waar nodig kan deze vervolgens worden aangevuld met PROSource®, zonder de portiegrootte sterk te vergroten. Dit is vooral belangrijk voor oudere patiënten, voor wie een grotere portie vaak een belemmering vormt.
Conclusie over de totale maaltijdcontext
PROSource® is bedoeld als aanvulling van een maaltijd.
Een maaltijd op zich bevat altijd meerdere eiwitbronnen. Voor cysteïne geldt dat dit in uiteenlopende voedingsmiddelen voorkomt, verspreid over de drie hoofdmaaltijden (zoals broccoli, knoflook, eieren, tarwekiemen).
Bij de MPQS-beoordeling telt altijd de som van alle essentiële aminozuren uit:
a) de basisvoeding
b) het aanvullende eiwitrijke supplement, zoals de PROSource® producten en de hoeveelheid en kwaliteit van de essentiële aminozuren zijn hierin belangrijk
Uit deze som kan worden beoordeeld, welk essentieel aminozuur bepalend is voor de bruikbaarheid van de essentiële aminozuren voor de metabole behoefte voor eiwitopbouw per maaltijd, uitgedrukt in de MPQS.
Het risico op eiwitondervoeding moet daarom per maaltijd worden beoordeeld. Richtlijnwaarde: 0,3 g hoogwaardige eiwitten per kilogram lichaamsgewicht per maaltijd is veelal voldoende voor behoud van spiermassa en algemene gezondheid.
Drie hoofdmaaltijden plus tussendoortjes geven meestal een totale eiwitinname van 1,0–1,2 g/kg/dag, conform de aanbevelingen voor ouderen.
Patiënten hebben uiteraard alleen baat bij het eiwit dat zij daadwerkelijk binnenkrijgen.
Een maaltijd op zich bevat altijd meerdere eiwitbronnen. Voor cysteïne geldt dat dit in uiteenlopende voedingsmiddelen voorkomt, verspreid over de drie hoofdmaaltijden (zoals broccoli, knoflook, eieren, tarwekiemen).
Bij de MPQS-beoordeling telt altijd de som van alle essentiële aminozuren uit:
a) de basisvoeding
b) het aanvullende eiwitrijke supplement, zoals de PROSource® producten en de hoeveelheid en kwaliteit van de essentiële aminozuren zijn hierin belangrijk
Uit deze som kan worden beoordeeld, welk essentieel aminozuur bepalend is voor de bruikbaarheid van de essentiële aminozuren voor de metabole behoefte voor eiwitopbouw per maaltijd, uitgedrukt in de MPQS.
Het risico op eiwitondervoeding moet daarom per maaltijd worden beoordeeld. Richtlijnwaarde: 0,3 g hoogwaardige eiwitten per kilogram lichaamsgewicht per maaltijd is veelal voldoende voor behoud van spiermassa en algemene gezondheid.
Drie hoofdmaaltijden plus tussendoortjes geven meestal een totale eiwitinname van 1,0–1,2 g/kg/dag, conform de aanbevelingen voor ouderen.
Patiënten hebben uiteraard alleen baat bij het eiwit dat zij daadwerkelijk binnenkrijgen.
Correctie van een foutieve uitspraak
Het is volstrekt onjuist om uit het aminozuur profiel van de PROSource® producten te concluderen dat:
“Het eiwit uit de zakjes PROSource® maar heel weinig “bruikbaar” eiwit’ bevat,
Deze uitspraak is gebaseerd op de onjuiste aanname dat cysteïne het limiterend aminozuur is, dat maar in zeer lage hoeveelheid in PROSource® aanwezig is.
In werkelijkheid:
1A- Gelatein® NoCarb/Plus
Voor patiënten met slikproblemen zijn er de Gelatein-varianten (20 g eiwit/118 ml, PDCAAS 47%). De hierboven gegeven uitleg is ook op deze producten van toepassing.
“Het eiwit uit de zakjes PROSource® maar heel weinig “bruikbaar” eiwit’ bevat,
Deze uitspraak is gebaseerd op de onjuiste aanname dat cysteïne het limiterend aminozuur is, dat maar in zeer lage hoeveelheid in PROSource® aanwezig is.
In werkelijkheid:
- PROSource® bevat 0,2 mg cysteïne/g eiwit én 9,1 mg methionine/g eiwit
- Samen is dit 9,3 mg/g, boven de vereiste 6,6 mg/g (cysteïne 1,8 + methionine 4,8)
- Methionine kan worden omgezet in cysteïne via homocysteïne
- Deze omzetting vereist voldoende serine → PROSource® bevat 34,2 mg serine/g eiwit
- Voor de laatste omzettingsstap is vitamine B6 uit de voeding nodig (In Nederland komt een vitamine B6-tekort nauwelijks voor).
- Alle overige essentiële aminozuren in PROSource® voldoen aan de vereiste hoeveelheid mg/g eiwit (zie Tabel 1, Pol Grootswagers et al., 2024)
1A- Gelatein® NoCarb/Plus
Voor patiënten met slikproblemen zijn er de Gelatein-varianten (20 g eiwit/118 ml, PDCAAS 47%). De hierboven gegeven uitleg is ook op deze producten van toepassing.
2. PROSource® 20
Voor patiënten met een minder gevarieerd dieet is er PROSource® 20. De PROSource® 20 heeft een PDCAAS van 86%. Het doel: het optimaliseren van spiermassabehoud door extra leucine (voor spiereiwitsynthese en wondgenezing).
Kenmerken:
Kenmerken:
- Lage viscositeit
- Goede smaak
- Geschikt voor oraal en enteraal gebruik
- 20 g eiwit per 60 ml
- Halal-gecertificeerd
- Inzetbaar voor brede klinische doelgroepen
- Geschikt voor nierpatiënten door laag volume en elektrolytsamenstelling
3. PROSource® SV en PROSource® SV ENFit
Voor patiënten met een sterk verhoogde eiwitbehoefte, zoals volledig enteraal gevoede patiënten en IC-patiënten, zijn PROSource® SV-producten ontwikkeld. Beide varianten hebben een PDCAAS van 100% en zijn Halal-gecertificeerd.
Volgens ASPEN-richtlijnen: patiënten hebben 1,2–2,0 g eiwit/kg/dag nodig, maar met veel standaardproducten wordt vaak maar ~ 0,6 g/kg gehaald. Vooral beademde patiënten die Propofol krijgen bereiken de marges niet zonder aanvullende eiwitten.
Deze producten bieden een compacte, hoogwaardige eiwitbron om de eiwitkloof te dichten en zouden onderdeel moeten zijn van elke IC-voedingsinterventie.
- PROSource® SV: 11 g eiwit per 45 ml
- PROSource® SV ENFit: 20 g eiwit per 60 ml
- PDCAAS 100
- Waterdun (osmolaliteit 380 mOsm/kg)
- Geen zoetstoffen, kleurstoffen of glycerine
- Hoge tolerantie en eenvoudig toe te dienen
- Geen verdunning/mengen nodig → minder werkdruk, hogere therapietrouw
Volgens ASPEN-richtlijnen: patiënten hebben 1,2–2,0 g eiwit/kg/dag nodig, maar met veel standaardproducten wordt vaak maar ~ 0,6 g/kg gehaald. Vooral beademde patiënten die Propofol krijgen bereiken de marges niet zonder aanvullende eiwitten.
Deze producten bieden een compacte, hoogwaardige eiwitbron om de eiwitkloof te dichten en zouden onderdeel moeten zijn van elke IC-voedingsinterventie.
Onze motivatie: Het voor de patiënt op te lossen voedingsprobleem staat altijd op één
Wij staan volledig open voor iedere goed onderbouwde kritische vraag en blijven onze producten verbeteren wanneer dit de zorg en het herstel van patiënten ondersteunt.
Laat het ons gerust weten wanneer u vragen heeft of wanneer wij u verder kunnen helpen
Laat het ons gerust weten wanneer u vragen heeft of wanneer wij u verder kunnen helpen
Referenties:
Grootswagers, P., Christensen, S. H., Timmer, M., Riley, W., De Groot, L., & Tetens, I. (2024). Meal Protein Quality Score: A Novel Tool to Evaluate Protein Quantity and Quality of Meals. Current Developments in Nutrition, 8(9), 104439. https://doi.org/10.1016/j.cdnut.2024.104439